"Strategic's 1st SouthEastern Europe IT FORUM 2001":
Το τέλος της εσωστρέφειας: Επιτακτική η ανάγκη για άνοιγμα σε ξένες αγορές και μοντέλα ανάπτυξης για τον τομέα της Πληροφορικής στη Ν.Α. Ευρώπη

Αθήνα, 26 Ιουνίου 2001 - Βρισκόμαστε σε μια περίοδο όπου η Πληροφορική γνωρίζει αλματώδη άνοδο στην Ελλάδα και την Ν.Α.Ευρώπη, οι αγορές γνωρίζουν υψηλότατους ρυθμούς αύξησης και οι κυβερνήσεις έχουν εισέλθει πλέον δυναμικά στην Ψηφιακή Εποχή. Παράλληλα, όμως, οι διεθνείς χρηματιστηριακοί δείκτες εταιρειών υψηλής τεχνολογίας βρίσκονται σε πολύ χαμηλά επίπεδα και πολλές εταιρείες με παρουσία στο διαδίκτυο κλείνουν η μία μετά την άλλη. Σε αυτή την συγκεχυμένη κατάσταση οι επιχειρήσεις και οι χρήστες πληροφορικής καθώς και οι κυβερνητικοί φορείς στο χώρο της Ν.Α. Ευρώπης καλούνται να απαντήσουν στο εξής ερώτημα: πού υπάρχουν μελλοντικές ευκαιρίες και ποιόν δρόμο πρέπει να ακολουθήσουμε για να εξασφαλίσουμε ένα βιόσιμο μέλλον;

Μια σημαντική προσπάθεια να παρουσιασθεί και να αναλυθεί η παρούσα κατάσταση καθώς και να δοθούν απαντήσεις σε στρατηγικά ερωτήματα στο χώρο της Πληροφορικής έγινε στο "Strategic's 1st SE Europe IT FORUM 2001", το μεγαλύτερο συνέδριο πληροφορικής στη Ν.Α.Ευρώπη, το οποίο διοργανώθηκε από την εταιρεία συμβούλων Strategic International SA(www.strategic.gr) και πραγματοποιήθηκε στις 18 και 19 Ιουνίου στην Αθήνα. To συνέδριο είχε ως κεντρικό του θέμα τη μεταμόρφωση που επέρχεται στον επιχειρηματικό χώρο της Ν.Α. Ευρώπης από τη συνέργια της Πληροφορικής και του Ίντερνετ. Το συνέδριο χαρακτηρίστηκε, εκτός από την βασική τεχνολογική θεματολογία του, και από μια σειρά καινοτομιών, όπως η κάλυψη θεμάτων που αφορούν την κοινωνία και την πληροφορική στη Ν.Α.Ευρώπη, το ψηφιακό χάσμα κρατών και επιχειρήσεων, την έλλειψη καταρτισμένου ανθρώπινου δυναμικού και τέλος το πολύ επίκαιρο και ενδιαφέρον "Ιρλανδικό παράδειγμα", που αποτελεί παγκόσμιο μοντέλο επιτυχούς ανάπτυξης μέσα από την Κοινωνία της Πληροφορίας. 

Παράδειγμα προς μίμηση η Ιρλανδία για την Ελλάδα
To "Ιρλανδικό Παράδειγμα", που αποτελεί παγκόσμιο μοντέλο επιτυχούς οικονομικής ανάπτυξης μέσα από την Πληροφορική, τις Τηλεπικοινωνίες και γενικά την Υψηλή Τεχνολογία, παρουσιάστηκε από διακεκριμένους ομιλητές όπως τον Κον Padraic Murray από τον οργανισμό Enterprise Ireland και τον Κον Padraic Moran από την εταιρεία συμβούλων HotOrigin. Η Ιρλανδία είναι ένα από τα τέσσερα καυτά σημεία στην Ευρώπη για ανάπτυξη λογισμικού. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της HotOrigin, υπάρχουν στην Ιρλανδία περισσότερες από 800 εταιρείες πληροφορικής, οι οποίες απασχολούν 2500 εργαζομένους και συμμετέχουν στο 8% του ΑΕΠ της χώρας. Κυβερνητικές πρωτοβουλίες για προσέλκυση προγραμμάτων έρευνας και ανάπτυξης καθώς και η δημιουργία ενός περιβάλλοντος χαμηλής φορολογίας για τις επιχειρήσεις, οδήγησε στη δημιουργία πάνω από 130 τοπικών επιχειρήσεων λογισμικού τα τελευταία δύο χρόνια αλλά και στην εγκατάσταση στη χώρα, πολλών επιχειρήσεων από το εξωτερικό. Οι τεχνολογίες και τα προϊόντα επικεντρώνονται κυρίως στους τομείς της ολοκλήρωσης επιχειρησιακών εφαρμογών (enterprise application integration), τις ασύρματες εφαρμογές, το e-learning και τη διαχείριση πελατειακών σχέσεων (CRM).

Γράφημα 1:
Κατηγορίες προϊόντων που παράγονται από Ιρλανδικές εταιρείες ανάπτυξης λογισμικού

Πηγή : HotOrigin (2001)

Η αλματώδης ανάπτυξη της Ιρλανδίας στον τομέα της πληροφορικής έχει φέρει τη χώρα αρκετά βήματα μπροστά στις προοπτικές για είσοδο σε μια νέα, ψηφιακή οικονομία. Ενδεικτικά αναφέρεται, ότι "ο Δείκτης Εθνικής Ετοιμότητας για e-Μεταμόρφωση που έχει αναπτύξει η Strategic International (Strategic's National e-Transformation Readiness Index-SNETRI) είναι 91% για την Ιρλανδία, δηλ. η χώρα απέχει μόνο 9 ποσοστιαίες μονάδες από το μέσο όρο της Ευρώπης (έναντι 59 της Ελλάδας)", όπως ανέφερε ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας Κος Κώστας Κατάρας.

Γράφημα 2:
Δείκτης Εθνικής Ετοιμότητας Ιρλανδίας και Ελλάδος για e-Μεταμόρφωση (2001)

Πηγή : Strategic International SA, Ιούνιος 2001

Αυτή η ανάπτυξη οφείλεται κατά κύριο λόγο στην κυβερνητική στρατηγική χαμηλής φορολογίας για επιχειρήσεις, η οποία προσελκύει ξένες εταιρείες και επενδυτές. Η χρηματοδότηση Ιρλανδικών εταιρειών πληροφορικής από Venture Capital αυξήθηκε κατά 150% το 2000. Ο δεύτερος σημαντικός παράγοντας που συνετέλεσε στη δημιουργία του Ιρλανδικού φαινομένου, είναι η αξιοποίηση του εγχώριου ανθρωπίνου δυναμικού με τη δημιουργία νέων τεχνικών σχολών και την προτροπή προς τους νέους να ακολουθήσουν σπουδές θετικής κατεύθυνσης. Όπως επισημάνθηκε στο συνέδριο, η Ελλάδα μπορεί να μάθει πολλά από το παράδειγμα της Ιρλανδίας και να εδραιώσει τη θέση της σε τεχνολογικούς τομείς στο χώρο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Γράφημα 3:
Σύνολο νέων θέσεων εργασίας στην Ιρλανδία, 1995 - 1999

Πηγή : Industrial Development Agency, Ireland

Ανασταλτικός παράγοντας για την εξέλιξη του κλάδου η έλλειψη ανθρωπίνου δυναμικού - Η περίπτωση του Ισραήλ
Η έλλειψη Ανθρωπίνου Δυναμικού στην αγορά είναι πραγματικότητα σε διεθνές επίπεδο και αποτελεί μία βασική ανησυχία και απειλή για την επιχειρησιακή ανάπτυξη στην ψηφιακή οικονομία. Μία έκθεση της Αμερικάνικης Ένωσης Πληροφορικής (ΙΤΑΑ) αναφέρει, πώς οι Αμερικάνικες εταιρείες θα αναζητήσουν για πρόσληψη αυτή τη χρονιά άλλους 1,6 εκ. υπαλλήλους πληροφορικής, αλλά θα είναι σε θέση να καλύψουν μόνο τις μισές θέσεις. Προβλέπεται πως οι περισσότερες θέσεις εργασίας στον κλάδο της Πληροφορικής θα μείνουν κενές, γεγονός που ενισχύει την ανάγκη για καλύτερο σχεδιασμό, οραματική προσέγγιση και συνεργασία μεταξύ των κέντρων αποφάσεων.

Γράφημα 4:
Απόφοιτοι σχολών Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Πληροφορικής, Ισραήλ, 1990

Πηγή : Elisha Yanay, Motorolla Inc.

Κυβερνητικοί φορείς, Πανεπιστήμια, Επιχειρηματικοί σύνδεσμοι και μεγάλοι επιχειρηματίες αντιμετωπίζουν τώρα μία κύρια πρόκληση - να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά την έλλειψη ανθρωπίνου δυναμικού στην Πληροφορική - σε μία κοινή προσπάθεια, εφαρμόζοντας στρατηγικά σχέδια, όπως το πρόγραμμα "Εκπαίδευση 2000", ένα επιτυχημένο παράδειγμα στο Ισραήλ, το οποίο, όπως και η Ιρλανδία, αντιμετωπίζει με επιτυχία την έλλειψη εκπαιδευμένου προσωπικού για να υποστηρίξει τον γοργά αναπτυσσόμενο κλάδο της πληροφορικής.

Το Ισραηλινό πρόγραμμα "Εκπαίδευση 2000", υπό την εποπτεία του Κου Elisha Yanay, από το 1999 περιλαμβάνει τα εξής βασικά σημεία:

και στοχεύει στο να μελετήσει, να προτείνει και να δράσει σημαντικά στην αύξηση της τεχνολογικής εκπαίδευσης του ανθρώπινου δυναμικού στο Ισραήλ. Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε στο συνέδριο ο Κος Elisha Yanay, Αντιπρόεδρος της Motorola Inc., Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου και Γενικός Διευθυντής της Motorola Communication Israel, ο κύκλος εργασιών των εταιρειών υψηλής τεχνολογίας στο Ισραήλ αναπτύχθηκε από 6,5 δις δολάρια το 1996 σε περίπου 15,5 δις δολάρια το 2000. Στην ίδια χρονική περίοδο ο αριθμός των μηχανικών και επιστημόνων μεγάλωσε από 17.000 το 1996 σε 42.000 το 2000. Για να διατηρήσει την τεχνολογική του θέση, το Ισραήλ χρειάζεται να αυξήσει δραματικά τον αριθμό των αποφοίτων από τα τμήματα ηλεκτρολόγων μηχανικών και πληροφορικής.

Σε έντονο προβληματισμό οι Ελληνικές Εταιρείες Πληροφορικής
Η θέση και οι προοπτικές στη ΝΑ Ευρώπη του Ελληνικού Τομέα Πληροφορικής συζητήθηκε με μεγάλο ενδιαφέρον, με τη συμμετοχή εκπροσώπων των Συνδέσμων Εταιρειών Πληροφορικής Ελλάδας (ΣΕΠΕ) και Βορείου Ελλάδας (ΣΕΠΒΕ). Κοινή διαπίστωση ήταν, πως παρά την έξαρση των συνεργασιών με άλλες χώρες της περιοχής, οι Ελληνικές εταιρείες πληροφορικής δεν έχουν ισχυρή παρουσία καθώς μία εσωστρεφής νοοτροπία και η έλλειψη σχετικής στρατηγικής από την κυβέρνηση αποθαρρύνουν πολλούς επιχειρηματίες στο να επεκταθούν σε ξένες αγορές. Η Ελλάδα πρέπει να εκμεταλλευτεί τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα στην αγορά της Ν.Α. Ευρώπης, τα οποία είναι το τεχνολογικό της προβάδισμα και η δυνατότητά της να παίξει τον συνδετικό κρίκο μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της ευρύτερης Βαλκανικής. Ταυτόχρονα, ανοιχτά πρέπει να είναι και ενδεχόμενα για επέκταση σε άλλες Ευρωπαϊκές ή διεθνείς αγορές για συγκεκριμένα προϊόντα και υπηρεσίες.

Πίνακας 1
Βασικά χαρακτηριστικά του κλάδου της πληροφορικής στην Ν.Α.Ευρώπη

Πηγή: Info-quest

Από το e-Business, επιστροφή σε ...Business
Οι χρήστες πληροφορικής μπαίνουν σε μια περίοδο ηρεμίας με στόχο να αξιοποιήσουν τις επενδύσεις τους και να αντιμετωπίσουν την απογοήτευση από τις υψηλές προσδοκίες που τους δημιούργησαν οι τεχνολογικές εξελίξεις. Οι χρήστες και ο κλάδος πληροφορικής πρέπει να αντιμετωπίσουν την καινούργια πραγματικότητα στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Οι dot.com εταιρείες καταρρέουν η μία μετά την άλλη ενώ το πολυσυζητημένο e-Commerce φαίνεται να μην υπάρχει. Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε στο συνέδριο η εταιρεία συμβούλων Strategic International SA, το B2C ηλεκτρονικό εμπόριο στην Ελλάδα αποτελεί μόνο το 0.024% του συνόλου των λιανικών πωλήσεων, ενώ δεν υπερβαίνει το 0.4% στις Ηνωμένες Πολιτείες, που θεωρούνται ο πρωταγωνιστής στο συγκεκριμένο χώρο. 

Εξάλλου, σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία έγκυρων εταιρειών αναλύσεων, ο ρυθμός αύξησης της παγκόσμιας αγοράς προσωπικών ηλεκτρονικών υπολογιστών αναμένεται να είναι μόνο 5.8%, παρά τις σχεδόν διπλάσιες αρχικές προβλέψεις, ενώ για πρώτη φορά στην ιστορία της, αναμένεται να σημειώσει φέτος συρρίκνωση κατά 6.3% , η Αμερικάνικη αγορά προσωπικών υπολογιστών.

Ο κοινός παρανομαστής όλων των ομιλητών ήταν πως το όνειρο του γρήγορου και εύκολου κέρδους τελείωσε. Οι νόμοι της αγοράς της Παλιάς Οικονομίας ισχύουν και για τη Νέα Οικονομία. Οι εταιρείες πρέπει να γυρίσουν σε αυτούς και να επενδύσουν σε μακροπρόθεσμα σχέδια. Οφείλουν να επικεντρώσουν τις προσπάθειές τους στην εξυγείανση και την κερδοφορία τους καθώς και στην εξασφάλιση προστιθέμενης αξίας στα προϊόντα και τις υπηρεσίες τους. Η πληροφορική πρέπει να χρησιμοποιηθεί για την αύξηση της αποδοτικότητας, την καλύτερη εξυπηρέτηση των πελατών, τη μείωση του κόστους και τη βέλτιστη χρήση των ενδοεταιρικών πληροφοριών.

Γράφημα 5. B2C Hλεκτρονικό Eμπόριο σε Επιλεγμένες Χώρες
Ως ποσοστό του Συνολικού Λιανικού Εμπορίου - 2000

Πηγή: Strategic International/K.Kataras SA, 2001

Πρωτοποριακή πρωτοβουλία για τη Ψηφιακή Υιοθέτηση ακριτικού χωριού
Το Ψηφιακό Χάσμα μεταξύ κοινωνικών ομάδων, γεωγραφικών περιοχών και κρατών ήταν ένα μείζον θέμα, το οποίο προβλημάτισε πολλούς συμμετέχοντες. Τη στιγμή που σε κάποια αστικά κέντρα και σε κάποιες ομάδες συσσωρεύεται το προϊόν της σύγχρονης τεχνολογικής εξέλιξης, ένα μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού είναι αποκομμένο από αυτή. Μέσω ενός φαύλου κύκλου όπου το Ψηφιακό Χάσμα, δημιουργεί ένα Οικονομικό και στη συνέχεια ένα Τεχνολογικό Χάσμα, που οδηγεί εκ νέου σε Ψηφιακό Χάσμα, οι διαφορές αυξάνονται παρά μειώνονται. 

Στο συνέδριο "Strategic's IT FORUM 2001" ανακοινώθηκε από τον Κο Γκανούτα, ειδικό σε θέματα πολιτικής περιφερειών, ένα φιλόδοξο σχέδιο για τη "Ψηφιακή Υιοθέτηση" μιας Ελληνικής ακριτικής περιοχής, με στόχο την εξάπλωση της Πληροφορικής και του Ίντερνετ στη χώρα μας, αλλά και το κλείσιμο του Ψηφιακού Χάσματος μεταξύ μεγαλουπόλεων και της ακριτικής περιφέρειας. Στα πλαίσια αυτής της πρωτοβουλίας θα επιλεγεί μια ακριτική περιοχή ή δήμος που να περιλαμβάνει έναν αριθμό από χωριά και να έχει χαμηλή διείσδυση Πληροφορικής και Ίντερνετ. Στα χωριά αυτά θα υλοποιηθούν έργα όπως: Εγκατάσταση Η/Υ και off the self λογισμικού, Σύνδεση των Η/Υ με το διαδίκτυο, Σχεδίαση και λειτουργία ιστοσελίδας της περιοχής με διαδραστικά χαρακτηριστικά, Εκπαίδευση των κατοίκων στη χρήση των Η/Υ και του διαδικτύου, Συντήρηση των Η/Υ και της ιστοσελίδας, και Δημιουργία helpdesk για αντιμετώπιση προβλημάτων.

Τα οφέλη από αυτήν την πρωτοβουλία αναμένεται να είναι σημαντικά, αφού θα προωθηθεί η οικονομική της ανάπτυξη, θα εξοικιωθεί ο πληθυσμός και ιδιαίτερα οι νέοι με την πληροφορική, ενώ το πρόγραμμα θα αποτελέσει πολύτιμη πιλοτική εφαρμογή για την εισαγωγή της Ελληνικής επαρχίας στην Κοινωνία της Πληροφορίας, η οποία στις ακριτικές περιοχές βρίσκεται σε κατάσταση ψηφιακού αναλφαβητισμού. Το κόστος προγραμματίζεται να καλυφθεί εξ ολοκλήρου από εταιρείες Πληροφορικής, Τηλεπικοινωνιών και Ίντερνετ, που θα είναι και οι χορηγοί της προσπάθειας αυτής. Η πρωτοβουλία λήφθηκε από την Strategic International SA και είναι υπό την αιγίδα του "Strategic's IT FORUM 2001".

Εταιρείες χορηγοί αλλά και ακριτικοί δήμοι της Ελλάδας που ενδιαφέρονται για την πρωτοβουλία αυτή, μπορούν να επικοινωνήσουν με την Strategic International S.A. (Ησιόδου 8, 106 74 - Αθήνα, e-mail stratgc@otenet.gr, Τηλ: + 30 1 72 29 571, Fax: + 0 1 72 24 531)